روش های تشخیص بدرنگ بینی ، بیمارانی که جهان را خاکستری می بینند - وبلاگ رویال درام

به گزارش وبلاگ رویال درام، مدیر اداره پیشگیری از نابینایی وزارت بهداشت علل بروز و روش های تشخیص بدرنگ بینی را شرح داد.

دکتر فرزاد محمدی در گفت وگو با وبلاگ رویال درام، ضمن بیان اینکه اطلاق واژه کوررنگی به افراد درست نیست، گفت: بردن این نام می تواند معنای نابینایی یا کم بینایی را نیز به ذهن متبادر کند. بهترین بیان برای وصف این مشکل، بدرنگ دیدن یا کاستی در دیدن رنگ ها است.

وی با اشاره به اینکه این اختلال در دو دسته مادرزادی و اکتسابی تقسیم بندی می گردد، اضافه کرد: البته نوع مادرزادی اختلال در دیدن رنگ ها شیوع بیشتری دارد، اما در مواردی گزارش هایی از ابتلای اکتسابی به این اختلال نیز وجود دارد. به طور معمول وقتی مادری باردار است، ژن اختلال در دید رنگ ها را به جنین پسرش انتقال می دهد. این موضوع به شکلی شایع است که از هر 15 پسر یک نفر دچار بدرنگ بینی و از هر 200 زن یک نفر دچار بدرنگ بینی است. البته به طور کلی در مردان و زنان نرمال که مسئله ای در دید رنگ هم ندارند بازهم خانم ها دید رنگ بهتر و توانایی تمایز بهتری برای تشخیص رنگ نسبت به آقایان دارند.

وی در خصوص نوع عملکرد اختلال دیدرنگ اظهار کرد: این افراد در تمایز میان رنگ سبز و قرمز دچار اختلال هستند که این موضوع ناشی از یک اختلال ارثی در زمان تولد است که تا انتها عمر نیز به شکل ثابت و برابر در هر دو چشم وجود دارد. در شبکیه چشم، سه مدل سلول مخروطی و یک مدل سلول استوانه ای وجود دارد. سلول مخروطی نسبت به سه رنگ آبی، قرمز و سبز حساس بوده و همین موضوع سبب می گردد امکان دید رنگ برای انسان فراهم گردد؛ هنگامی که این سلول ها رنگدانه ندارند یا نسبت به بعضی رنگ ها اندکی متفاوت حساسیت نشان می دهند، طیف گسترده ای از بیماری های اختلال دید رنگ ایجاد می گردد.

محمدی با تاکید بر این نکته که در اختلال دید رنگ، موضوع ژنتیک نقش اساسی دارد، توضیح داد: انواعی از بیماری اختلال دید رنگ وجود دارد که به طور اکتسابی به وجود می آید. اختلال اکتسابی در بد رنگ بینی، بیشتر در خصوص تمایز ترکیب رنگ زرد و رنگ آبی است. بیماری هایی مانند بیماری شبکیه ناشی از بیماری قند، آلزایمر، بیماری اعصاب بینایی و مسمومیت دارویی می توانند اختلال دید بینایی اکتسابی ایجاد کند.

وی با اشاره به اینکه در بعضی موارد از اختلال دید رنگ، اختلال حدت بیماری را نیز مشاهده می کنیم، گفت: به طور معمول علائم دیگر اختلال بینایی مانند کاهش دید برای بیمار از اهمیت بیشتری برخوردار است و مقدم بر بد رنگ بینی شمرده می گردد؛ بنابراین ما در هر اختلالی که بتواند باعث افت حدت بینایی باشد، امکان مشاهده اختلال در دید رنگ را نیز مشاهده می کنیم.

مدیر اداره پیشگیری از نابینایی وزارت بهداشت، در شرح حالتی نادر از بدرنگ بینی نیز گفت: یک حالتی از بیماری خاص ارثی کاستی دید رنگ نیز وجود دارد که افراد مبتلا به آن هیچ دید رنگی ندارند و دنیا را خاکستری می بینند و هیچگونه دید رنگی ندارند. البته معمولا این افراد دچار اختلالات شدید حدت بینایی هستند که این موضوع نسبت به بدرنگ بینی برایشان اهمیت بیشتری دارد.

وی در خصوص میزان شیوع اختلال دیدرنگ در کشور و دنیا ادامه داد: بر اساس مطالعات اجرا شده، شیوع بدرنگ بینی در کشور ایران مشابه با دنیا یا حتی کمتر از آن است. به طور معمول، در نژاد اروپایی و اروپای شمالی شیوع بیشتری از اختلال در دید رنگ وجود دارد.

محمدی ادامه داد: به طور کلی تجربه این افراد در دیدن رنگ ها از غنای کمتری برخوردار است و چندان توانایی تمایز رنگ های قرمز، سبز و رنگ هایی که ترکیبی از این دو رنگ باشند مانند بنفش و قهوه ای را ندارند. این افراد رنگ قرمز و سبز را به صورت دو مدل قهوه ای می بینند. بچه ها دچار اختلال در دید رنگ در انتخاب مداد رنگی دچار مشکل هستند، حوصله کمتری برای نقاشی کشیدن دارند و آموزش رنگ برایشان سخت است. این اختلال دارای طیف گسترده ای است و از آنجایی که در همه موارد به بینایی خللی وارد نمی گردد، شاید مشکل جدی برایشان پیش نیاید و با کد گذاری در طیفی از رنگ خاکستری می توانند کارشان را پیش برند.

وی با اشاره با اینکه اختلال دید رنگ در خصوص آموزش بچه ها بویژه بچه ها استثنایی اهمیت زیادی دارد، گفت: برای بچه ها استثنایی که مجموعه ای از ناتوانی ها را دارند، چالش دید رنگ جدی تر است و باید مورد غربالگری قرار گیرند تا مسئله ای افزون بر کاستی در دید رنگ نداشته باشند. یک کودک سالم اختلال دید رنگ برایش کمبود جدی ایجاد نمی کند، تنها شاید با چالش هایی روبرو باشد؛ در صورتی که این چالش برای کودک استثنایی می تواند مسائل بزرگتری ایجاد کند.

مدیر اداره پیشگیری از نابینایی وزارت بهداشت با اشاره به محدودیت های استخدامی در بعضی مشاغل مانند دریانوردی و هوانوردی برای این افراد، ادامه داد: بدرنگ بینی درمان ندارد؛ اما می توانیم با استفاده از لنزهای تماسی یا بعضی عینک های خاص که به شکل انتخابی رنگ ها را فیلتر می نمایند، تمایز بیشتری میان رنگ قرمز و سبز برای بیمار ایجاد کنیم تا امکان شناسایی مناسب تری برایش به وجود آید. البته فراهم شدن این شرایط احتیاج به تست کردن دارد تا میزان و درجه کوررنگی بیمار شناخته گردد.

وی در انتها در خصوص روش های شناسایی بدرنگ بینی اضافه کرد: مشهورترین طریقه شناسایی اختلال در دید رنگ به وسیله صفحاتی با تجمع نقاط رنگی است که الگوها و اعداد میان آن وجود دارند و چشم نرمال می تواند آن را تشخیص دهد. صفحات تحت عنوان ایشی هارا اختراع یک دانشمند ژاپنی است که امروزه انواع مختلفی از آن وجود دارد که افراد می توانند با استفاده از آنها متوجه این اختلال شوند؛ البته تست های بسیار حساس تری وجود دارد که باید توسط پزشک صورت گیرد تا میزان دقیق اختلال در دید را متوجه شویم.